Testen binnen migraties: de sociale kant van testen

| Dougal Bleekrode over het testen van migraties

Ik houd van migraties. De menselijke, sociale factoren die meespelen maken het een uitdagend en interessant proces. Een migratie levert veel stress op voor alle betrokkenen, net zoals een “normale” verhuizing dat doet. Bij migraties verplaatsen data, systemen en processen van de ene omgeving naar een andere omgeving, met vaak ook een andere infrastructuur. Dat betekent soms ook dat verantwoordelijkheden en de regelgeving over die omgevingen veranderden. Je kan bij migraties te maken krijgen met beheerders die hun werk zien verdwijnen, afdelingen die opeens twee keer zoveel werk moeten gaan doen en soms ook met een nieuwe leverancier die het geheel moet gaan faciliteren. Kortom, een migratie wordt door de betrokken partijen zelden op dezelfde manier ervaren – en soms is er veel weerstand. In een ideale wereld zouden het hoger management en de projectmanager mogelijk gevoelige dynamieken emotioneel moeten afhechten en wegmasseren, maar dat is niet altijd mogelijk - alleen al omdat sommige weerstanden ook gaandeweg het proces ontstaan.

Tester in de frontlinie
De tester opereert vanuit zijn functie in de frontlinie. Testers en testmanagers zitten, meer dan wie ook, met gebruikers en beheerders rond de tafel. Als testprofessional heb je, samen met managers, beheerders uit de organisatie en projectmanagers vanuit de business, een centrale rol in het opstellen van het migratiedraaiboek. Je ondersteunt bij het opstellen van de scope en de werkwijze. Wat moet er precies gemigreerd worden? Hoe levert men de benodigde gegevens aan? Wie moet wat straks gaan gebruiken en hoe? Wie heeft welke gebruikersrechten? Verandert dit in de nieuwe omgeving en in welke stappen gaan we de migratie uitvoeren? Wat wordt het testplan?

Best practices in migraties:

– een luisterend oor zijn;
– begrip tonen voor betrokkenen;
– problemen afpellen tot het echte probleem;
– binnen de mogelijkheden de best passende oplossing bepalen.

Je hebt complete draaiboeken voor migraties. Testen is daar een centraal onderdeel van. Bij migraties kunnen verschillende bedrijfsprocessen en systemen veranderen of niet goed op elkaar aansluiten. Regels en werkwijzen die er waren, moeten in sommige gevallen worden veranderd. Dat levert allemaal fricties op. Een frictie binnen het bedrijfsproces kan in dit geval ook worden gezien als bevinding. Net zoals bij een bevinding op een stuk software of interface, is het belangrijk om te bepalen wat het echte probleem is. Een belangrijke taak van de testmanager is het ondersteunen van acceptanten, managers, techneuten en leveranciers bij het onderzoeken en oplossen van “sociale” fricties en risico's, zodat ze geen show-stopper worden.

Soft side of testing
Je hebt alle partijen – ook de tegenstribbelende – nodig om een migratie tot een succesvol einde te brengen. Als testteam moet je betrokkenen dus niet tegen de schenen schoppen. Voor een ervaren en geolied migratieteam schuilt hier een gevaar: een “te geoefend” team werkt migraties soms op routine af. Dit kan leiden tot extra weerstand. Het team waarmee je moet werken, of onderdelen van de organisatie die worden gemigreerd, hebben misschien nog nooit een migratie meegemaakt. Betrokken partijen zien mogelijk hun eigen werk of verantwoordelijkheid verdwijnen en moeten daar zelf ook nog eens braaf aan meewerken. Een goede tester weet dat je dan niet als een olifant in de porseleinkast te werk moet gaan met een air van “Ok jongens dit gaan we even doen!”.

Aanvoelen, afpellen en doseren
Het goed aanvoelen van de werkomgeving kan je als tester helpen bij het achterhalen waarom men de gevraagde gegevens niet, of laat, of niet compleet aanlevert. Het is als testprofessional jouw taak om specifiek door te vragen waarom iets niet kan, of waarom iets een probleem vormt. Pas dan komen vaak de echte zorgen boven tafel en soms kun je daar dan vaak alsnog een oplossing voor vinden. Soms blijkt, na het afpellen van een probleem, dat migratie-eisen of barrières onnodig zijn opgeblazen. Soms kom je erachter dat een bepaalde interface die moet worden gemigreerd heel slecht werkt en slechts 1 x per half jaar wordt gebruikt. In dat geval kun je als testmanager voorstellen om de interface pas op te pakken in een latere fase, zodat – met een goede borging – de migratiewerkzaamheden gewoon kunnen doorgaan.
Het is dus belangrijk om begrip te hebben voor sociale weerstanden en dit begrip ook te tonen. Maar soms moet je ook gewoon voet bij stuk houden en (tactisch) de botte bijl hanteren om bepaalde zaken in gang te zetten. Hierin moet je als tester een goed evenwicht vinden. In sommige situaties heb je ook het mandaat van het hoger management nodig om zaken op te lossen. Dit soort dingen op tijd aanvoelen - en daar ook werkelijk actie op ondernemen - vergt een flinke dosis social skills van de testmanager.